Kimya sektörü, sanayinin ve günlük yaşamın temelini oluşturan, stratejik ve kritik bir alandır. Ancak bu dinamik sektörde faaliyet göstermek, beraberinde insan sağlığı, çevre güvenliği ve uluslararası ticaret standartlarına uyum gibi büyük sorumluluklar getirir. İster bir kimyasal madde üreticisi, isterse satış, ithalat veya ihracat yapan bir tedarikçi olun, yasal yükümlülüklerinizi doğru ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek sadece bir zorunluluk değil, aynı zamanda işinizin sürdürülebilirliği ve küresel pazarda rekabet gücü için hayati bir gerekliliktir.
Türkiye’de ve uluslararası arenada kimya endüstrisini düzenleyen mevzuatlar oldukça kapsamlı ve sürekli güncellenen bir yapıya sahiptir. Bu karmaşık düzenlemeler arasında kaybolmak yerine, doğru bir yol haritasına sahip olmak, firmaların gereksiz risklerden, yüksek cezalardan ve ticari engellerden kaçınmasını sağlar.
Bu detaylı blog yazısında, Taksim Danışmanlık olarak, kimya sektöründe üretimden uluslararası ticarete kadar tüm aşamalarda faaliyet gösteren firmaların alması gereken zorunlu tüm belgeleri ve izinleri A’dan Z’ye inceleyeceğiz. %100 özgün bu rehber, yasal uyumluluk süreçlerinizi yönetmeniz için bir başucu kaynağı olmayı hedeflemektedir.
Kimyasal madde üreten firmaların, üretim tesisinin kurulmasından ürünün piyasaya arzına kadar birden fazla kurumdan izin alması ve çeşitli standartlara uyması gerekir.
Bir kimya tesisinin faaliyete geçebilmesi için öncelikle idari ve çevresel izinlerin alınması şarttır.
Zorunluluk: Tesisin kurulacağı yerin ve üretim faaliyetinin çevreye olası etkilerini değerlendiren en kritik belgedir.
Önemi: Faaliyetin, çevre mevzuatına uygunluğunu gösterir. Kapasite ve türüne göre (ÇED Olumlu, ÇED Gerekli Değildir veya Kapsam Dışı) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı´ndan alınır. Kimya tesislerinin büyük çoğunluğu, potansiyel riskleri nedeniyle bu sürece tabidir.
Zorunluluk: Üretim tesisinin, yerel yönetimlerin (Belediye veya İl Özel İdaresi) belirlediği imar, sağlık ve güvenlik standartlarına uygun olduğunu gösterir.
İşlem: İlgili yerel yönetim biriminden temin edilir. Kimyasal üretim için ek olarak itfaiye raporu, yapı ruhsatı gibi belgeler talep edilebilir.
Zorunluluk: Kimya tesisleri, genellikle emisyon, deşarj, atık yönetimi gibi konularda çevre kirliliği yaratan faaliyetler grubuna girer.
Kapsamı: Atık su deşarjı, tehlikeli atık yönetimi, hava emisyonu gibi konularda ayrı ayrı veya entegre olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan alınması gereken izinlerdir.
Zorunluluk: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan alınan Sanayi Sicil Belgesi, firmayı sanayi kuruluşu olarak tanımlar ve teşviklerden yararlanma, KDV iadesi gibi avantajlar sağlar. Kapasite Raporu ise (TOBB/Ticaret ve Sanayi Odaları aracılığıyla) firmanın azami üretim gücünü ve makine parkını resmileştirir.
Üretilen kimyasalın türüne bağlı olarak alınması gereken en temel ve hayati belgeler aşağıdadır:
KKDİK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) Yönetmeliği, Türkiye´deki kimya sektörünün en önemli yasal çerçevesini oluşturur ve Avrupa Birliği´nin REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) Tüzüğüne paralel olarak yürürlüğe konmuştur.
Kimler İçin Zorunlu: Yıllık 1 ton veya daha fazla kimyasal madde (saf veya karışım içindeki) üreten veya Türkiye´ye ithal eden firmalar için zorunludur.
Süreç: Üretilen/ithal edilen kimyasalın Türk Kimyasallar Ajansı (TÜKÇA) sistemine kaydı ve bir Kimyasal Güvenlik Raporu/Değerlendirmesi hazırlanmasını içerir.
Rolü: İnsan sağlığını ve çevreyi korumayı amaçlar. Bu kaydı yapmayan firmaların maddeleri piyasaya arz edilemez.
Zorunluluk: Kimyasal maddelerin ve karışımların potansiyel tehlikeleri, riskleri ve güvenli kullanım, depolama ve bertaraf yöntemlerini içeren standart bir bilgi formudur. Türkiye´de KKDİK ve CLP mevzuatlarına uyumlu olarak hazırlanmalıdır.
Hazırlayan: Güvenlik Bilgi Formu Hazırlayıcısı Sertifikası’na sahip (Türkak tarafından akredite) uzmanlar tarafından, Türkçe olarak hazırlanması zorunludur.
Önemi: Hem müşteriye hem de çalışanlara doğru risk bilgisini aktarır. Yasal bir yükümlülüktür ve ticari faaliyetin ön şartıdır.
Zorunluluk: Piyasaya sürülen tüm kimyasalların tehlike sınıfına göre doğru şekilde etiketlenmesi ve ambalajlanmasını düzenler.
Gereklilik: Etiket üzerinde tehlike piktogramları, uyarı kelimeleri, H (Tehlike) ve P (Önlem) ifadelerinin yer alması zorunludur. Yanlış etiketleme, ürünün toplatılmasına ve ciddi cezalara yol açar.
Kimyasal maddelerin ulusal ve uluslararası ticareti, üretimin kendisinden farklı olarak, sınırlamalar, gümrük süreçleri ve uluslararası anlaşmalarla şekillenir.
Menşe Şahadetnamesi / EUR.1 Dolaşım Sertifikası: Malların menşeini ispat eden belgelerdir. Gümrük vergisi avantajları (özellikle AB ve serbest ticaret anlaşması olan ülkelerle) için hayati öneme sahiptir.
Fatura, Çeki Listesi, Taşıma Belgeleri (Konşimento/CMR): Tüm ticari faaliyetin temelini oluşturur ve gümrük süreçlerinin olmazsa olmazıdır.
Zorunluluk: Kimyasal Silahlar Sözleşmesi Ekinde Yer Alan Kimyasal Maddelerin İhracatına İlişkin Tebliğ ve Bazı Zararlı Kimyasalların İhracatı ve İthalatı Hakkında Yönetmelik (PIC Yönetmeliği) kapsamında, listelenen bazı kimyasalların ithalat ve ihracatı ön izin veya ön bildirim koşuluna tabidir.
İşlem: Ticaret Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan alınması gereken izinlerdir. Bu kimyasalların takibi, nükleer, biyolojik ve kimyasal silahların yayılmasını engelleme amacı taşır.
Zorunluluk: Kimyasal maddeleri Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ihraç eden Türk firmaları için zorunludur. Türkiye´deki KKDİK´in karşılığıdır.
Rolü: AB pazarına giren kimyasalların risk değerlendirmesini ve kaydını zorunlu kılar. AB´deki bir Alıcı Firma veya Türkiye’deki bir Tek Temsilci (Only Representative - OR) aracılığıyla bu kayıtlar yapılmak zorundadır. REACH kaydı olmayan ürün AB’ye giremez.
Kimyasalların tesisten müşteriye güvenli bir şekilde ulaştırılması özel düzenlemelere tabidir.
Zorunluluk: Kara yolu, deniz yolu veya demir yolu ile tehlikeli madde taşıyan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran veya boşaltan işletmelerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan alması gereken belgedir.
TMGD: Belirli miktarın üzerinde tehlikeli madde ile iştigal eden firmalar, mevzuata uyumu sağlamak için tam veya yarı zamanlı Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) istihdam etmek veya danışmanlık hizmeti almak zorundadır.
Zorunluluk: Tehlikeli malların karayolu ile uluslararası taşımacılığını düzenleyen Avrupa Anlaşması’na (ADR) uygunluk belgesidir. Taşıyıcı araçlar, sürücüler ve ambalajlar bu standarda uygun olmalıdır.
Zorunlu yasal belgelerin yanı sıra, firmanın ticari itibarını, güvenilirliğini ve operasyonel verimliliğini artıran gönüllü ancak sektörde kabul görmüş sertifikalar bulunmaktadır.
Kimya sektöründeki yasal uyum süreci, dinamik mevzuat değişiklikleri, teknik bilgi gereksinimi (kimyasal güvenlik değerlendirmesi, toksikoloji) ve sürekli denetimler nedeniyle uzmanlık gerektirir. Bir belgenin eksik veya yanlış olması, tüm operasyonun durmasına neden olabilir.
Taksim Danışmanlık olarak, kimya sektöründe faaliyet gösteren üretici, satıcı, ithalatçı ve ihracatçı firmalara özel, entegre ve anahtar teslim danışmanlık hizmetleri sunuyoruz:
KKDİK / REACH Yönetimi: Kimyasal Kayıt (Kayıtçı rolü), Tek Temsilcilik (OR) hizmetleri ve Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR) hazırlama.
GBF (MSDS) Hazırlama: Akredite uzmanlarımızla Türkçe ve talep edilen yabancı dillerde, mevzuata %100 uyumlu Güvenlik Bilgi Formlarının hazırlanması ve güncellenmesi.
Dış Ticaret ve Gümrük Uyum Danışmanlığı: PIC Yönetmeliği, KSS ve gümrük süreçlerinde gerekli ithalat/ihracat izinlerinin takibi.
TMGD ve ADR Danışmanlığı: Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi alınması ve zorunlu Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı hizmetlerinin sağlanması.
Entegre ISO Yönetim Sistemleri: ISO 9001, 14001, 45001 gibi kalite ve çevre yönetim sistemlerinin kurulması ve belgelendirme süreçlerinin yönetimi.
Çevre İzin ve Lisans Süreçleri: Tesisin ÇED, emisyon, deşarj ve atık yönetimi izinlerinin alınması ve takibi.
Geleceğe Güvenle Kimya Ticareti
Kimya sektörü, sunduğu yüksek potansiyelin yanı sıra, yüksek düzeyde yasal ve teknik sorumluluk gerektirir. Başarılı ve sürdürülebilir bir ticari gelecek için, yasal uyumluluğu bir maliyet unsuru olarak değil, rekabet avantajı ve kurumsal itibarın temel taşı olarak görmek gerekir.
Taksim Danışmanlık, sektördeki derin tecrübesi ve uzman ekibiyle, sizin için karmaşık olan bu süreçleri basitleştirir, riskleri minimize eder ve işinizin temel faaliyetlerine odaklanmanızı sağlar.
paylaş
twittle
paylaş
paylaş